|
Unha reportaxe de Atilano Liberado con fotografías de Xavier
Valiño
Sonic Youth
02.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Dezanove anos non son nada... Sonic Youth recuperou no
Primavera Sound o repertorio completo do Daydream Nation, dende ‘Teenage
Riot’ ate ‘Eliminator Jr.’ Algunhas desas cancións non as tocaban dende aquela.
Pero seguen vivas, seguen acendendo ao público, e iso que non había factor
sorpresa. Seguiron o guión de xeito escrupuloso. Nin sequera se saltaron o
piano de ‘Providence’. Traíano gravado, e non precisamente nun sampler ou nun
ordenador. Non. Estaba nunha cinta analóxica, desas de play e stop,
oculta entre os pedais de Thurston Moore.
No concerto soaron sucios e intensos, fieis ao disco, pero
coa forza dos directos. Nos mellores temas (‘The Sprawl’, ‘Cross the Breeze’,
‘Hey Toni’) a emoción enaxenaba ao público. E nos máis espesos, a xente atendía
á procedencia de cada ruído: as melodías saen da guitarra de Thurston Moore, a
distorsión da de Lee Ranaldo. Un só movemento dos seus dedos convértese nunha
labazada sónica polos amplificadores. É unha sorte que tras máis de vintecinco
anos sigan tocando xuntos. Senón Moore remataría transformado nun roqueiro popi
adicto ás melodías sinxelas, e Ranaldo volveríase un artista da distorsión,
críptico e raiante. Entrambos os dous sitúase o baixo de Kim Gordon, a columna
vertebral desta sinfonía ruidista, e mais a batería de Steve Shelley, bastante
máis crúa no directo que na gravación.
A idea de contratar grupos para que toquen por orde os
temas dun único album é unha moda importada dende Inglaterra. A min esta leria
non me ten moito xeito. Unha cousa é que Slint toque Spiderland, que é
un grupo que só ten dous discos e un deles é unha obra mestra, e outra cousa é
que Sonic Youth o faga, cando ten unha discografía dabondo ampla como para
tocar o que lles pete, á marxe de que o Daydream Nation sexa un dos seus
mellores álbums. Pero se eu vou a un concerto de Sonic Youth tamén quero que
toquen ‘Schizofrenia’! Ou ‘The Diamond Sea’!
Fronte á rixidez da proposta contractual, a liberdade e a
potencia do directo. Despois de dar conta do álbum completo o grupo volveu ao
escenario para facer o bis máis longo do festival. Tocaron ate catro cancións
do Rather Ripped, comezando por ‘Incinerate’, e así deixaron ben claro
que a súa creatividade segue dando bos resultados. Poucos grupos podería
interpretar un dos seus discos canónicos coma se fose o último, para logo tocar
as súas últimas cancións coma se xa fosen clásicas.
Wilco
02.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Faise raro ver a Jeff Tweedy contento sobre un escenario,
case feliz, excluíndo os temas máis escuros do seu repertorio, e pedíndolle ao
público barcelonés que lle cante “oé, oé, oé”. Aledámonos por el, por suposto,
e tamén pola banda. A súa convivencia debeu mellorar. Pero que pasaría se lle
quitasen os antidepresivos? Tocarían ‘At least that’s what you said’? Non,
demasaido masoquista. Esa caste de canción só lle pode prestar tocala fóra de
contexto a un sádico como J de los Planetas.
Esa noite Wilco tiñan un disco que presentar, o Sky
Blue Sky, pero amais recuperaron os temas máis amables do Yankee Hotel
Foxtrot, como ‘I am trying to break your heart’ ou ‘Jesus, etc’, e tamén
algún de A Ghost is Born, como ‘Hummingbird’ ou ‘Handshake Drugs’. Ben
pensado, tampouco é que sexan temas inofensivos. Pero non se poden comparar coa
escuridade que desprende ‘Spiders’, unha revisión do krautrock actualizado e
distorsionado, con estoupidos directos ás neuronas, coma o se fose un éxtase.
Antes de chegar aos dez minutos dese último tema deron un
concerto no que deixaron claro o seu maxisterio no rock contemporáneo. Moitas
veces, cando comezan unha canción, semellan uns dignos herdeiros do rock’n’roll
dos setenta, de Alex Chilton e compañía, pero de súpeto a música mutaba e
pasaba a ser algo moito máis avanzado, con rupturas de ritmo dende a batería,
ou con duelos de distorión entre as guitarras de Tweedy e Pat Sansone, o
multiinstrumentista estrela fichado hai tres anos para a xira do A Ghost is
Born.
Botei de menos ‘Muzzle of Bees’, pero case que era unha
petición persoal. Cada un ten as súas favoritas. Tras ‘Spiders’ o público
quería máis, pero xa eran as tres e media, estaban comezando novos concertos
noutros escenarios. Despois de agardar polas cancións reviradas durante todo o
concerto tampouco é que deixase bo corpo un remate tan áspero. Hora e media con
Wilco pasa moi rápido. Volveron saír. Tocaron ‘I’m a Wheel’, con moita máis
rabia da habitual. Dous minutos a toda velocidade e volta para a traseira. Un final
abrupto, demasiado ríxido. Dá rabia que un grupo como Wilco teña que comprimir
o seu repertorio para axustarse aos horarios dun festival. Nos grandes
concertos un sempre fica con ganas de máis.
Patti Smith
02.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Unha voz privilexiada aprende a proxectarse por riba das
cancións cos anos, e aprende tamén a facelas súas, a subordinar calquera
melodía ao seu recitado. Patti Smith é todo voz e presenza. E ten unha banda
que a sabe acompañar, con interpretacións intensas que levan o seu verbo máis
aló da partitura.
En Barcelona ela deixouse querer dende o alto do escenario
e entregouse ao público co que mellor sabe facer: cantar. Traía un álbum
curioso para testalo no directo: Twelve, unha coleccións de cancións
míticas alleas versionadas pola súa voz ate apropiarse delas. Foi o que fixo
cunha irrecoñecíbel ‘Are you experience?’, distorsionándoa cun clarinete! Do
mesmo xeito, tamén reformou ‘Smell like teen spirit’, en formato acústico e
cunha interpretación afiada e visceral. Kurt pode estar orgulloso: deulle unha
nova vida a súa canción.
Non todo foron composicións alleas. Patti Smith estivo
compracente e recuperou unha boa cantidade dos seus clásicos, como ‘Free Money’
ou ‘Privilege (Set Me Free)’, e por suposto, tamén ‘Because the Night’, o
agasallo que lle fixo Springsteen, e mais ‘Gloria’, para rematar, que máis que
de Van Morrison xa é súa por dereitos históricos. Só faltou que interpretase
‘Horses’ para completar un repertorio inmellorábel.
Cos anos, a voz viróuselle máis grave e gastada, pero iso
case que amplía a súa aura, eleva a súa autoridade. O que non mudou co tempo
foi a súa combatividade. Ela non esquece a política cando sube ao escenario, é
parte da súa banda. Unha señora de sesenta anos co puño ergueito e a
reivindicación ben alta. Moito respecto, e toda a miña admiración.
The White Stripes
31.05.07 Barcelona, Primavera Sound
Un escenario de deseño, gardando o cromatismo tripartito:
moito vermello, algo de negro, e algunhas pintiñas de branco. Os instrumentos e
as cámaras estratexicamente situadas para o lucimento persoal. Jack White no
centro, nunha exhibición impúdica, entre múltiples guitarras e mesmo un piano,
e Meg White á esquerda, parapetada detrás da batería. Todo disposto para a
aclamación masiva incondicional dos White Stripes...
O público respondeu, cumpriu, e eles tamén, co que se lles
pedía, que cada vez é máis fórmula e menos música. Jack White é un compositor
intelixente e un guitarrista virtuoso, que argallou toda esta montaxe ultracool
para colarlle ao seu público unhas pezas de hard rock correúdo bastante reseso.
Con semellante posta en escena, ate Meg White semella unha batería competente,
coa súa pose tan estudada.
Fórmula, virtuosismo... e aburrimento. O espectáculo dos
White Stripes é digno de verse, pero non hai gran cousa que escoitar nel. Cun
público sumiso, Jack White non precisa amosar a calidade das súas cancións,
chégalle con interpretalas facendo moito barullo e con moito solo de guitarra.
Moita técnica para agachar a pobreza compositiva. Non debe importar moito,
porque á xente lle encanta. A fórmula funciona. Pode botar medio concerto
deconstruindo o seu repertorio de rock de xoguete, con temas do seu novo disco,
sen tocar moitos ghits, que o público vai estar satisfeito. Prima a presenza de
Jack e Meg sobre o escenario, o que toquen alí xa é cousa de piloto automático.
Para o remate reservaron a aceleración de ‘Blue Orchid’,
para que a xente ceibase adrenalina, e logo xa, para compracer tanto aos fans
como aos que pasaban por alí, ‘Seven Nation Army’, probablemente unha das
melodías máis afortunadas do que levamos de década. Pero nin sequera foi unha
boa interpretación. Jack White tocaba media ducia de notas e paraba, creando
expectación. Un truco moi efectista: deixaba ao público tarareando, devecendo
por que a soltase. E así a tocaron, con pausas e arroutadas, estragando a
canción, pero ofrecendo á xente o que quería: moito circo e pouco pan. Citando
a esas autoridades nas que se están convertendo os Lendakaris Muertos: “Soy muy
cool / Doy por cul / Llevo gafas / No me hacen falta // Soy moderno / Soy
artista / Estoy un poco loco / Soy gilipollas!!!”.
The Fall
01.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Mark E. Smith segue sendo un tío chungo. A súa dona, Eleni
Poulou, a teclista de The Fall, debe ter moita paciencia con el. Neste
concerto, o seu home quitoulle o micrófono cando lle tocaba a ela recitar en
‘The Wright Stuff’, sen sequera deixarlle rematar unha frase, e logo aínda a
apartou dos teclados para tocar el. Ela, mentres, agardaba de costas ao
público, nunha exhibición de estoicismo. E a estes detalles hai que sumarlle
tamén o empurrón que lle deu a un dos cámaras cando se lle achegou de máis para
gravar un primeiro plano...
Sen dúbida Mark E. Smith é un dos tíos que máis medo dá
sobre o escenario, con ese cabreo permanente e o seu vestiario completamente
negro, coma se fose un espía nazi, incluída unha longa cazadora de coiro a xogo
cunhas luvas de asasino en serie. Ante semellante actitude a banda é a primeira
en temer a súa xenreira... Mark E. Smith é un dictador...
... e amais un excelente músico, un home orquesta case.
Máis que o líder da banda semellaba o seu productor, sempre atento ao son,
manipulando o volume dos amplificadores, dando voltas polo escenario, disperso,
entrando e saíndo, pero sempre sen perder o pé para entrar co seu recitado. El
é The Fall, el definiu ese son agresivo, violento e sincopado do post-punk. Un
estilo que abrangue dende os depresivos Joy Division ate os máis desfasados
P.I.L., e que agora os críos de vinte e trinta anos tentan reformular (no
mellor dos casos, como LCD Soundsystem) ou vampirizar (coma Franz Ferdinand,
máis cuestionabeis).
Malia os seus continuos problemas cos músicos, semella que
desta vez Mark E. Smith atopou un combo resistente e virtuoso, capaz de
proxectar o seu elevado nivel de malestar na base rítmica. O líder podía saír
sen medo da escena sabendo que o público non ficaba só, ben traballado como
estaba por dous baixos sólidos e unha batería poderosa: vibracións subcutáneas
que van directas aos vasos sanguíneos, sen pasar polos ouvidos. A isto
sumámoslle as intervencións puntuais e afiadas da guitarra e mais os loops
aerostáticos que Eleni Poulou lanzaba dende teclados e temos a unha das bandas
máis poderosas do festival, defendendo un repertorio no que encaixaban cunha
estimábel soltura os temas recentes do seu último álbum, Reformation post
TLC. Unha interpretación a reter: ‘My Door is Never’, unha exhibición de
baixos saturados e batería musculosa. Puro The Fall, en presente, clásicos sen
fosilizar.
Low
01.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Todos os guiris que non tiñan nin a menor idea de quen
eran Los Planetas estaba no escenario ATP á unha e media da mañá, pendentes de
Low. Un, a esa hora, quere máis ben que lle rebenten os ouvidos. Pero con Low
cómpre ser sumisos, ficar caladiños e moi quedos, non se vaia alterar esa
atmósfera íntima e tristeira que tan ben saben crear. O Drums and Guns
tampouco é que sexa precisamente o seu disco máis animado. Pero eles están de
xira, presentando o novo álbum, por que van mudar o repertorio? Se aceptas esas
regras dá igual a hora que sexa ou o canso que esteas: vas recibir unha intensa
descarga empática non apta para melómanos insensíbeis.
Eles mesmos montaron o escenario. Ao remate do concerto de
Modest Mouse, co público remexéndose entre os que marchaban e os que ficaban,
saíron os tres cos seus trebellos a preparar un set minimalista: só unha torre
de amplificadores (e bastante analóxicos), reduciron a batería a timbal e
caixa, colocaron un par de pedais... e pouco máis. Aínda lles levou tempo. E
cando todo tiñan listo, apaganron as luces e, sen máis, comezaron a tocar.
Alan Sparhawk ten un aire a Ira Kaplan de Yo La Tengo,
sobre todo cando prende na súa guitarra unha arroutada ruidista. Neste concerto
non houbo moitos intres así, só nun par de temas, pero chegaron para amosar que
tanta tensión acumulada pode estoupar. Quizais o Auditorio sería un contexto
máis axeitado para escoitar ‘Sandinista’, ‘Take your time’, ‘Dragonfly’, ‘Your
Poison’ ou ‘In Silence’, pasaxes de emoción contida sempre a piques de
desbordar. Tralo último tema, saudaron con medio sorriso ao público, e
puxéronse de contado a recoller o escenario. Xente sinxela, e músicos inmensos.
Hot Chip
01.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Hot Chip teñen moi clara a diferenza entre o directo e a
gravación. Nos seus discos teñen unha producción exquisita, moi precisa, e
responden sen moitos atrancos á denominación de “grupo de pop electrónico”. Nun
concerto son outro grupo. Non teñen nada que ver cun hipotético Hot Chip
performing The Warning. Os cinco aliñados no escenario, fronte ao público,
lanzándolles loops, samplers e programacións desenfreadas, capas superpostas
para ritmos inconexos, nunha verbena electrónica adicada aos corpos inquedos.
Os seus directos pouco teñen que ver co típico concerto de indietrónica. Máis
ben o referente é a confusión das raves ou, por que non, o centrifugado dos
Chemical Brothers.
Eles foron os primeiros en bailar sobre o escenario, dando
chimpos detrás das súas máquinas, sen ficar hieráticos coma uns malos
imitadores de Kraftwek. A festa tamén era para eles. Neste remuíño de texturas,
a voz suave de Alexis Taylor encaixaba con delicadeza, lembrándonos que, a fin
de contas, estabamos nun concerto de pop. Os seus falsetes anticipaban os
singles, para logo levalos ate o punto álxido
(“over-and-over-and-over-and-over-and-over”). Mentres, o resto da banda
multiplicaba os estímulos, sempre máis aló da gravación orixinal.
Así tocaron ‘Boy from School’, de segunda. Unha
interpretación contundente, pero sen afogar a voz. É un single, por suposto,
pero non un fósil: tamén funciona como laboratorio de probas. ‘Over and Over’
reservárona para a segunda metade, cando público xa non atendía a sutilezas.
Foi escoitar ese “laid back” e a xente comezou a bailar de memoria. Daquela non
era tempo para experimentar. Eran as catro da mañá, e o resto da noite só
ofrecía DJs. Queriamos xirar coma trompos, e eles non fallaron.
Fujiya-Miyagi
31.05.07 Barcelona, Primavera Sound
O metrónomo sabía bailar! O trío británico de nome xaponés
comezou o concerto co seu single de sinxela dixestion, ‘Ankle injuries’, un
reclamo para todos aqueles que querían prender nun tema coñecido. Non foi o que
mellor tocaron da noite, pero a xente sempre gosta de recoñecer nun concerto as
cancións que escoita na casa. Amais, ‘Ankle injuries’, ten a vantaxe de ser un
excelente tema de presentación, coa repetición en voz baixa do mantra
Fujiya-Miyagi-Fujiya-Miyagi-etc. A letra pop entretiña ao público, pero o
metrónomo xa comezara a funcionar.
Quen lle ía dicir aos popes do krautrock alemán, a Can e a
Neu!, que a súa música ía triunfar na pista de baile! Fujiya-Miyagi poñen a
rular a programación e eles son os primeiros en mover o esquelete, mentres
intercalan algunha pasaxe pop nos seus crescendos rítmicos. David Best
revelouse como un cantante especialmente cálido, alternando os seus recitados
suaves con eléctricas intervencións á guitarra, dignas dos mellores Talking
Heads, coma no tema ‘Collarbone’, co seu estribillo ateigado de interxeccións.
E amais, sorpresa!, Fujiya-Miyagi tamén teñen unha vertente negroide, cun pouso
soul en temas como ‘Transparent things’ ou ‘Sucking punch’.
Ao comezo do concerto só había un grupo de fans entregandos
chimpando no centro do público, pero segundo o grupo queimaba o seu repertorio
a xente ía acendéndose, e cada vez eramos máis os que entrabamos na danza
sincopada, ate entregarnos con esa longa carreira que é ‘Cassettesingle’, unha
xoia metronómica con melodías superpostas de videoxogo analóxico. No disco dura
seis minutos e medio, pero no directo soubérona alongar para que todo o público
enganchase o baile e non marchase daquela a ver á competencia, que ese día e a
esa hora eran os moi epatantes White Stripes. Un excelente peche para un
concerto no que Fujiya-Miyagi deron o mellor dos seus dous discos.
Battles
02.06.07 Barcelona, Primavera Sound
Ao final, foi unha sorte que The Klaxons cancelasen o seu
concerto. Perdimos a unha das sensacións británicas da tempada, pero gañamos o
concerto de Battles, unha banda estadounidense a medio camiño entre Animal
Collective e Tortoise. Ían tocar ás doce da madrugada, ao mesmo tempo que os
mesmísimos Sonic Youth, e amais no Escenario ATP, o máis arredado do festival.
Calquera ía velos así! En troques, subiron ao Escenario Rockdelux ás tres e
media pasadas, o lugar onde recalamos moitos dos que viñamos do concerto de
Wilco.
Á marxe dos centos de persoas que xa estaban ao pé de escenario,
os demais pasamos por tres fases: indiferencia (quen son estes tíos?),
curiosidade (estes tíos non tocan mal...) e finalmente euforia (estes
tíos son a hostia!!!). A posta en escena da banda xa sinalaba unha
personalidade anómala: teñen a batería no centro do escenario, marcando un
ritmo sostido e hipnótico, máis aló da influencia do krautrock, e logo o
teclado, a guitarra e as programacións sitúanse arredor súa, ceibando fugas
sonoras de impacto desnortado. Moitos estímulos a un tempo!
O responsábel desa percusión compulsiva chámase John
Stainer, e xa é un veterano de bandas como Helmert ou Tomahawk (onde comparte
escenario con Mike Patton, o tío que berra nos últimos concertos de John Zorn).
Nesa noite, Stainer foi capaz de tocar dez minutos seguidos o mesmo ritmo
acelerado, a golpe de pulso firme e moita suor. Pero as cancións de Battles non
só son percusión. Á esquerda da batería, tirado polo chan, tocaba o guitarrista
David Konopka, atento á distorsión e aos efectos dunha chea de pedais. E á dereita,
Ian Williams, veterano tamén do grupo Don Caballero, lanzaba loops laberínticos
dende os teclados. A formación completábase con Tyondai Braxton, ao fondo, un
multiinstrumentista procedente do jazz de avangarda, encaixando ruidos e notas
segundo as esixencias de cada tema. Moito ruido, si, pero ás veces mesmo
cantaban.
O mellor dos festivais de música son eses concertos que un
non ten programados e logo resultan abraiantes, coma este de Battles. Se non
estivesemos baldados a esa hora da madrugada tiñamos que estar nas primeiras
liñas dándoo todo, entregados aos longos e complexos desenvolvementos de
‘Atlas’, ‘Tonto’ ou ‘Tij’, os seus temas máis intensos. Quen bota así de menos
aos Klaxons? A quen lle importan?
 |
RSS feed Comments
por isso me molou. 
